پنجمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی گفتوگومحور دانشگاه سیستان و بلوچستان با عنوان «حکمرانی انرژی در دوران جنگ و پساجنگ» روز یکشنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ با حضور اعضای هیئت علمی، مدیران اجرایی استان، کارشناسان حوزه انرژی و جمعی از پژوهشگران در سالن کنفرانس سازمان مرکزی دانشگاه برگزار شد.
در آغاز این نشست، نورمحمد یعقوبی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه سیستان و بلوچستان، ضمن خیرمقدم به مدعوین و قدردانی از معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، بنیاد ملی نخبگان و دانشکده برق و کامپیوتر در برگزاری این برنامه، بر اهمیت ورود دانشگاه به مسائل راهبردی کشور بهویژه موضوع جنگ و پیامدهای آن تأکید کرد. وی با اشاره به برگزاری نشستها و کنفرانسهای تخصصی متعدد در ماههای اخیر اظهار داشت که دانشگاه سیستان و بلوچستان تلاش کرده است با بهرهگیری از ظرفیت علمی اعضای هیئت علمی و پژوهشگران، ابعاد مختلف آثار و پیامدهای جنگ را مورد بررسی قرار دهد و پژوهشهای دانشگاهی را به سمت حل مسائل واقعی و ارائه راهکارهای کاربردی هدایت کند.
در ادامه، اوکاتی با تشریح پیامدهای جنگ بر بازار انرژی، افزایش هزینههای حملونقل و بیمه، نوسانات اقتصادی و آسیبپذیری زیرساختها، بر ضرورت برنامهریزی در سه سطح کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت تأکید کرد. وی احیای سریع زیرساختهای آسیبدیده، مدیریت مصرف داخلی انرژی و ایجاد ذخایر راهبردی سیار را از اولویتهای کوتاهمدت دانست و توسعه خطوط صادراتی جایگزین، سوآپ انرژی با کشورهای همسایه، افزایش ظرفیت پالایش داخلی و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را از برنامههای میانمدت عنوان کرد. به گفته وی، تنوعبخشی به بازارهای صادراتی، توسعه زنجیره ارزش پتروشیمی، جذب سرمایهگذاری و تقویت دیپلماسی انرژی از مهمترین الزامات بلندمدت کشور در حوزه انرژی است.
برکاتی نیز با اشاره به ناترازی انرژی و آسیبپذیری شبکه تولید برق کشور، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را راهکاری اساسی برای عبور از چالشهای موجود دانست. وی اظهار داشت که حتی بدون وقوع جنگ نیز کشور با بحران ناترازی انرژی مواجه بوده و توسعه نیروگاههای خورشیدی و بهرهگیری از ظرفیتهای اقلیمی استان سیستان و بلوچستان میتواند نقش مهمی در کاهش این مشکلات ایفا کند. وی همچنین استفاده از کنتورهای هوشمند، مشارکت دستگاههای اجرایی در تولید برق خورشیدی و گذار از حکمرانی سنتی به حکمرانی نوین انرژی را از مهمترین راهکارهای موجود برشمرد.
خواجه در سخنان خود به بررسی ساختار حکمرانی انرژی در کشور پرداخت و تعدد نهادهای تصمیمگیر، فرسودگی شبکهها و تجهیزات انتقال و توزیع و همچنین مشکلات اقتصادی و تورم ساختاری را از مهمترین موانع توسعه این بخش دانست. وی با ارائه آماری از ترکیب تولید برق کشور، سهم نیروگاههای سیکل ترکیبی، گازی، بخاری، برقآبی و انرژیهای تجدیدپذیر را تشریح کرد و اصلاح تدریجی قیمتها، تفکیک بازار انرژی، ایجاد نهاد تنظیمگر مستقل و افزایش مشارکت بخش خصوصی را از مهمترین راهکارهای اصلاح ساختار این حوزه عنوان کرد.
در بخش پایانی نشست، صدر از مدیریت برق منطقهای، لکزایی معاون شرکت آب منطقهای استان، هاشمزهی از مدیریت سرمایهگذاری و جذب منابع استانداری سیستان و بلوچستان و کوهکن نماینده سازمان نظام مهندسی کشاورزی استان، دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره چالشهای حوزه انرژی مطرح کردند. آنان بر ضرورت اصلاح اقتصاد انرژی، پرهیز از بخشینگری در سیاستگذاریها، ایجاد سیاستهای شفاف و پایدار، بررسی امکان ایجاد مناطق آزاد انرژی، کنترل ورود کالاهای پرمصرف انرژی از طریق مبادی گمرکی، توسعه زیرساختهای بومی برای مقابله با تهدیدات سایبری، تربیت نیروی انسانی متخصص و افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد انرژی کشور تأکید کردند.
شرکتکنندگان در این نشست، بر نقش دانشگاهها در ارائه راهکارهای علمی برای حل مسائل کلان کشور تأکید کرده و تداوم برگزاری این نشستهای تخصصی را زمینهای مؤثر برای تقویت ارتباط میان دانشگاه، نهادهای اجرایی و مراکز تصمیمساز دانستند. این نشست در چارچوب سلسله برنامههای علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان با هدف بررسی ابعاد مختلف دوران جنگ و پساجنگ و بهرهگیری از ظرفیت نخبگان و متخصصان برای ارائه راهکارهای عملیاتی در حوزههای راهبردی کشور برگزار شد.